Nhà ở xã hội tiếp tục là một trong những chính sách an sinh quan trọng được Nhà nước ưu tiên triển khai nhằm hỗ trợ người dân có khó khăn về chỗ ở, đặc biệt là người thu nhập thấp, công nhân lao động, cán bộ, công chức và các đối tượng chính sách khác. Bước sang năm 2026, nhiều quy định mới liên quan đến điều kiện mua nhà ở xã hội đã được sửa đổi, bổ sung theo hướng cụ thể và phù hợp hơn với thực tế đời sống xã hội.
Theo quy định hiện hành, để được mua nhà ở xã hội, người dân phải đồng thời đáp ứng điều kiện về nhà ở, điều kiện về thu nhập và thuộc nhóm đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ theo quy định của pháp luật.
Đáng chú ý, từ ngày 01/7/2026, pháp luật tiếp tục mở rộng thêm đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội. Đây được xem là tín hiệu tích cực đối với nhiều gia đình đang có nhu cầu ổn định chỗ ở lâu dài.
- Điều kiện về nhà ở
Theo Điều 29 Nghị định 100/2024/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 54/2026/NĐ-CP, người có nhu cầu mua nhà ở xã hội phải đáp ứng điều kiện về thực trạng nhà ở như sau:
Người đứng tên mua nhà ở xã hội phải chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình tại tỉnh hoặc thành phố trực thuộc Trung ương nơi có dự án nhà ở xã hội mà họ muốn đăng ký mua.
Trường hợp đã có nhà ở thuộc sở hữu của mình thì diện tích nhà ở bình quân đầu người phải thấp hơn 15m² sàn/người.
Pháp luật cũng quy định rõ cách xác định diện tích nhà ở bình quân đầu người. Theo đó, việc tính diện tích sẽ căn cứ trên tổng số người đăng ký thường trú tại căn nhà, bao gồm người đứng đơn, vợ hoặc chồng, cha mẹ và các con của người đó nếu cùng đăng ký thường trú.
Quy định này nhằm bảo đảm chính sách nhà ở xã hội được phân bổ đúng đối tượng thực sự khó khăn về chỗ ở, tránh tình trạng lợi dụng chính sách để đầu cơ hoặc hưởng ưu đãi không đúng quy định.
- Điều kiện về thu nhập
Bên cạnh điều kiện về nhà ở, người mua nhà ở xã hội còn phải đáp ứng điều kiện về thu nhập theo quy định tại Điều 30 Nghị định 100/2024/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 136/2026/NĐ-CP.
Cụ thể, mức thu nhập tối đa được xác định như sau:
Người độc thân có thu nhập không quá 25 triệu đồng/tháng.
Trường hợp vợ chồng thì tổng thu nhập không quá 50 triệu đồng/tháng.
Đối với người độc thân đang trực tiếp nuôi con, mức thu nhập không quá 35 triệu đồng/tháng.
Thu nhập để xét điều kiện mua nhà ở xã hội sẽ được xác định dựa trên bảng tiền công, tiền lương có xác nhận của cơ quan, đơn vị hoặc doanh nghiệp nơi người lao động đang làm việc.
Ngoài ra, thời gian xác định điều kiện về thu nhập là trong 12 tháng liền kề tính đến thời điểm cơ quan có thẩm quyền thực hiện việc xác nhận hồ sơ.
Có thể thấy, quy định mới đã cụ thể hóa rõ mức thu nhập đối với từng nhóm đối tượng, tạo cơ sở minh bạch hơn trong quá trình xét duyệt hồ sơ mua nhà ở xã hội.
- Về đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội
Theo Điều 76 Luật Nhà ở 2023, hiện nay có 12 nhóm đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội, bao gồm:
– Người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ thuộc trường hợp được hỗ trợ cải thiện nhà ở theo quy định của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng.
– Hộ gia đình nghèo, cận nghèo tại khu vực nông thôn.
– Hộ gia đình nghèo, cận nghèo tại khu vực nông thôn thuộc vùng thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thiên tai, biến đổi khí hậu.
– Hộ gia đình nghèo, cận nghèo tại khu vực đô thị.
– Người thu nhập thấp tại khu vực đô thị.
– Công nhân, người lao động đang làm việc tại doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong và ngoài khu công nghiệp.
– Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan thuộc lực lượng vũ trang nhân dân, công nhân công an, công chức, công nhân và viên chức quốc phòng đang phục vụ tại ngũ; người làm công tác cơ yếu, người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu hưởng lương từ ngân sách nhà nước đang công tác.
– Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức.
– Đối tượng đã trả lại nhà ở công vụ, trừ trường hợp bị thu hồi nhà ở công vụ do vi phạm quy định.
– Hộ gia đình, cá nhân thuộc trường hợp bị thu hồi đất và phải giải tỏa, phá dỡ nhà ở theo quy định của pháp luật mà chưa được Nhà nước bồi thường bằng nhà ở, đất ở.
– Học sinh, sinh viên đại học, học viện, trường đại học, cao đẳng, dạy nghề, trường chuyên biệt theo quy định của pháp luật; học sinh trường dân tộc nội trú công lập.
– Doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong khu công nghiệp.
Đáng chú ý, khoản 3 Điều 29 Luật Dân số 2025 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 đã bổ sung thêm một nhóm đối tượng mới được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội, đó là người có từ 02 con đẻ trở lên.
Như vậy, kể từ ngày 01/7/2026, số lượng đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội sẽ tăng từ 12 lên 13 nhóm đối tượng theo quy định pháp luật.
Đây được đánh giá là chính sách mang tính nhân văn, góp phần hỗ trợ các gia đình đông con có điều kiện ổn định chỗ ở, giảm áp lực về kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống.
